Sosyal
Fobi
Sosyal fobi, toplumun değişik kesimlerinde önemli sorunlara ve güç
kaybına yol açan yaygın ve ciddi bir bozukluktur. Karakteristik
özelliği 10 ile 20 yaş arasında yani psikolojik gelişimin, diğer
insanlarla girilen ilişkilerin ve yaşama yönelik hedeflerin en fazla
yara alabileceği dönemde başlamasıdır. Yardım eli uzatılmadığında
sosyal fobi, yaşamının geri kalan kısmında hastanın sosyal
aktivitesini bozabilir.
Sosyal fobisi olan kişiler sosyal ortamlarda veya performans
gerektiren durumlarda olumsuz değerlendirilip aşağılanacağı konusunda
aşırı bir korku duyarlar. Bu ortamlarda bulunduklarında çarpıntı,
terleme, titreme ve kızarma gibi bedensel semptomlar gösterirler.
Sağlıklı kişiler ile karşılaştırıldıklarında, sosyal fobisi olan
insanların yalnız yaşama ve ekonomik açıdan bağımlı olma oranlarının
daha yüksek, eğitim oranlarının daha düşük olduğu görülür.
Sosyal
fobisi olanlar, nüfusun çoğunluğuna göre genellikle şu açılarda
farklıdırlar.
Yalnız
yaşama oranları yüksek
Eğitim
seviyeleri düşük
Ekonomik
açıdan bağımlı
Ekonomik
açıdan daha kötü durumda
Başka
psikiyatrik problemler de mevcut
İntihar
düşünceleri taşıma oranları yüksek
İntihar
etme oranları yüksek
İş
hayatları inişli çıkışlı
Sosyal
açıdan yalıtılmış durumda
Sosyal
fobinin temel özellikleri şunlardır
-
Sosyal
ortamlarda davranışların başkaları tarafından inceleme altında
tutulduğu korkusu
-
Performans
gösterilmesi gereken, utanç doğurabilecek ya da gurur
incitebilecek durumlarda belirgin ve sürekli bir korku
-
Korkulan
durumlardan sürekli kaçınma davranışı
Sosyal
fobiyi en sık başlatan durumlar şunlardır
-
Başkaları
ile tanışmak
-
Yönetici
konumundaki insanlar ile temas
-
Telefon
etmek
-
Misafir
kabul etmek
-
Bir
iş ile uğraşırken başkaları tarafından seyredilmek
-
Şaka
konusu edilmek
-
Tanıdık
kişilerle evde yemek yemek
-
Aile
üyeleri ile evde yemek yemek
-
Başkalarının
önünde yazı yazmak
-
Toplulukta
konuşmak
Sosyal
fobisi olan kişilerde aşağıdaki ruhsal hastalıklar bozukluğa eşlik
eder.
-
Basit
fobi (%59)
-
Agorafobi
(%44.9)
-
Alkol
bağımlılığı (%19)
-
Major
depresyon (%17)
-
İlaç
bağımlılığı (%17)
Sosyal fobinin tedavisi var mıdır?
Sosyal fobi tedavisi olan bir hastalıktır. Günümüzde sosyal fobinin
tedavisinde oldukça etkili olan ilaçlar mevcuttur. Sosyal fobinin
ilaçla tedavisi yanında bilişsel ve davranışsal terapi gibi psikolojik
tedavi yöntemleri de kullanılmaktadır. İlaç ve psikolojik tedavinin
bir arada kullanılması daha faydalı olmaktadır.