İntihar
(Özkıyım)

İntihar kişinin yaşamına kendi eliyle son vermesidir. Peki
insanlar durup dururken neden bu yola başvururlar? Bu sorunun
tek bir cevabı yoktur. Biyolojik, sosyal, ve toplumsal
boyutları vardır. İntihar eden kişi hayatla olan bütün
bağlarını ve yaşam gücünü kaybetmiş, umutlarını
yitirmiş bir noktaya gelmiştir. Bu durumdaki
bir kişi sağlıklı düşünme yetisi olmayan, içinde
bulunduğu durumdan çıkma gücünü bulamayan bir durumdadır.
İntiharların en sık nedenleri nelerdir?
Bütün toplumlarda intiharlara en çok neden olan durumların
başında ruhsal rahatsızlıklar gelir. Ruhsal rahatsızlıklar
içinde de intihara en sık yol açan neden depresyondur.
Toplumdaki her 100 kişiden 10 ile 15’de depresyon görülmektedir.
Depresyon yaşam olaylarına bağlı olabileceği gibi
biyolojik kökenli de olabilir. Ya da kişide mevcut olan bir
fiziksel hastalığa
ikincil olarak da gelişebilir. Nedeni ne olursa olsun
depresyon tedavisi olan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir
hastalıktır.
Depresyon belirtileri nelerdir?
Kişi her zamankinden daha durgun, keyifsiz, isteksizdir. İşlerini
yapmakta, dikkatini toplamada zorluk çeker. Uyku düzeni ve iştah
bozukluğu olabilir. Kendisine ve çevresine sevgisi azalır.
Toplumsal ve mesleki işlevselliği bozulur. Kişi kurtuluşu
ölümde aramaya başlar. Günlük kişisel bakımlarını
yapamaz hale gelir. Sürekli olarak kendini
ve çevresindeki insanları suçlama eğilimindedir. En ufak
olumsuz bir olaydan kendine pay çıkarır. Aile ilişkileri
bozulur.
Depresyonda intihar riski ne kadardır?
Depresyonu olanların yaklaşık %15’de intihar girişimleri
gözlenir. Bu girişimlerin bir kısmı maalesef ölümle sonuçlanmaktadır.
Depresyonu olanlar ne yapmalı?
Depresyon tedavisi olan bir rahatsızlıktır. Günümüzde
depresyon tedavisinde oldukça etkili tedavi seçenekleri
bulunmaktadır. Tedavi edilmeyen depresyon bir süre sonra
kronik bir nitelik kazanabilir, ya da kişiyi intihara sürükleyerek
ölümle sonuçlanabilir. Bu durumda olan kişilerin mutlaka
bir doktora başvurmaları ve tedavi olmaları gerekir.
İntihara yol açan diğer ruhsal rahatsızlıklar nelerdir?
Alkol ve madde kullanım bozuklukları, şizofrenik
bozukluklar, anksiyete bozuklukları da sık intihara neden
olan durumlardır.
İntihar olaylarında medyanın etkisi var mıdır?
Yazılı ve görsel medyada intihar haberleri sık olarak yer
almaktadır. Özellikle televizyonlarda intihar olaylarının
bir reyting aracı olarak kullanılması bu tür olayların
artışında etkili olmakta, bunalıma giren kişiler için öğrenilmiş
bir davranış oluşmaktadır. Bazen de başlangıçta ölüm
amaçlanmasa da intihar girişimi ölümle sonuçlanmaktadır.
Doğu illerinde sık görülen intiharların nedeni nedir?
Maalesef son yıllarda bu bölgede intihar olaylarında bir
artma olduğunu görüyoruz. Bu intihar girişimleri daha çok
genç kızlar arasında olmaktadır. Burada kültürel ve töresel
değer yargıları önemli rol oynamaktadır. Televizyon
dizilerinde ve paparazi programlarındaki yaşıtlarının yaşam
tarzını gören genç kızlar, kendi yaşamlarındaki
olumsuzlukları düşünerek çıkmaza girmektedirler. Buna
birde aile baskısı, istemedikleri kişilerle evlenmeye
zorlanma gibi nedenlerde eklenince çözümü intihar
ederek yaşamlarına son vermeyi bir kurtuluş olarak görmektedirler.
Ekonomik kriz ile intihar arasında bir ilişki var mıdır?
Ekonomik sıkıntılar içinde olan, işini kaybeden, ödeyemeyeceği
miktarda borç altına giren kişiler yaşama umudunu
kaybederek ölümü kurtuluş olarak seçebilir. Burada kişiye
ait kişilik özellikleri de önemli rol oynamaktadır.
Dini inançlar intihar olaylarında nasıl rol oynar?
İntiharın büyük günah olarak sayıldığı dinlerde
intihar sonucu ölüm olayları daha az olmaktadır. Ancak
bunalıma giren kişi yaşam umudunu, kendine olan saygısını
ve güvenini kaybetmiş ve adeta eli kolu bağlanmışlık
duygusuna kapılmış ise inançlı da olsa intihar
edebilmektedir.
İntihar düşüncesi olan kişilere ne yapmalı-nasıl
davranmalı?
Burada aileye önemli görevler
düşmektedir. Bu tür düşünceleri olan kişileri anlamaya
çalışmak, onlara destek olmak gerekir. Ancak hepsinden önemlisi
acilen bir uzmana danışmak ve onun önerileri doğrultusunda
hareket etmektir. Ülkemizde aileler bu konuda psikiyatri
uzmanlarına başvurmakta tereddüt etmekte, bu da çok
sevdikleri aile bireylerinin hayatına mal olmaktadır.